VPS là gì và hoạt động như thế nào?
VPS (Virtual Private Server, máy chủ ảo riêng) là một máy ảo hoạt động như một chiếc máy tính nhỏ, riêng biệt trên internet. Nó có hệ điều hành riêng, địa chỉ IP riêng, phần CPU và bộ nhớ được dành riêng và ổ đĩa mà chỉ bạn truy cập được. Bạn đăng nhập qua SSH (Linux) hoặc Remote Desktop (Windows) rồi cài phần mềm tuỳ ý. Nếu muốn thử, bạn có thể thuê VPS theo giờ và xoá đi khi dùng xong.
VPS hoạt động như thế nào
Một máy chủ vật lý chạy phần mềm ảo hoá (hypervisor). Trên Linux thường là KVM, đã tích hợp sẵn trong nhân hệ điều hành. Hypervisor chia máy chủ thành nhiều máy ảo tách biệt. Mỗi máy ảo được cấp số nhân CPU ảo (vCPU), dung lượng RAM và một ổ đĩa ảo cố định. Vì tài nguyên được dành riêng cho từng máy, một "hàng xóm" đang tải nặng không thể lấy mất phần của bạn, đây là điểm khác chính so với hosting dùng chung.
Cloud VPS thêm một lớp tự động hoá: bạn tạo, nâng cấp, chụp snapshot và xoá máy chủ từ giao diện web hoặc API, không phải chờ kỹ thuật viên, và nhiều nhà cung cấp tính tiền theo giờ.
VPS dùng để làm gì
- Website và cửa hàng online, kể cả WordPress.
- Ứng dụng web và API có cơ sở dữ liệu riêng.
- Máy chủ game và máy chủ thoại.
- VPN cá nhân, proxy hoặc máy chủ chuyển tiếp thư nhỏ.
- Phát triển, kiểm thử và chạy CI.
- Remote desktop trên VPS Windows.
So sánh VPS với các lựa chọn khác
| Hosting dùng chung | VPS | Máy chủ riêng | |
|---|---|---|---|
| Tài nguyên | Dùng chung | Dành riêng | Nguyên một máy |
| Quyền root | Không | Có | Có |
| Thường dùng cho | Website nhỏ | Website, ứng dụng, cơ sở dữ liệu | Tải nặng, ổn định |
Xem thêm bài VPS và hosting: nên chọn loại nào.
Cần kiểm tra gì trước khi mua VPS
- vCPU, RAM và ổ đĩa. Bắt đầu từ nhu cầu của phần mềm; xem cách chọn cấu hình VPS.
- Loại ổ đĩa. NVMe nhanh hơn ổ đĩa quay rất nhiều với cơ sở dữ liệu và website đông khách.
- Vị trí. Chọn trung tâm dữ liệu gần người truy cập để độ trễ thấp.
- Cách tính tiền. Tính theo giờ hợp với thử nghiệm và dự án ngắn; trả trước theo chu kỳ rẻ hơn cho máy chủ chạy cả năm.
- Backup và snapshot. Quyết định cách khôi phục khi máy chủ gặp sự cố.
- Bảo vệ. Hỏi xem có sẵn chống DDoS không và firewall có những tuỳ chọn nào.
Lưu ý: hầu hết nhà cung cấp, trong đó có ONIE, vẫn tính tiền máy chủ đã tắt vì tài nguyên vẫn được giữ lại. Muốn ngừng tính tiền, hãy xoá máy chủ.
Những việc đầu tiên trên VPS mới
Sau khi máy chủ khởi động, kết nối bằng SSH, cập nhật hệ thống và tạo một người dùng thường. Trên Ubuntu:
ssh root@IP_MAY_CHU
apt update && apt upgrade -y
adduser deploy && usermod -aG sudo deploySau đó làm theo bài bảo mật SSH cho VPS Linux trước khi cài bất cứ thứ gì khác.
Câu hỏi thường gặp
VPS có giống cloud server không?
Gần như vậy. Cloud server là VPS bạn quản lý qua API hoặc bảng điều khiển, tạo nhanh và thường tính theo giờ. Trong cách nói hằng ngày, hai tên gọi này chỉ cùng một thứ.
Dùng VPS có cần biết kỹ thuật không?
Bạn cần biết dòng lệnh cơ bản với VPS Linux, hoặc dùng Remote Desktop với VPS Windows. Bạn tự chịu trách nhiệm cập nhật và bảo mật, vì vậy hãy làm theo một bài hướng dẫn cài đặt.
VPS có nhanh hơn hosting dùng chung không?
Thường là có với website tải nặng, vì CPU, RAM và ổ đĩa được dành riêng cho bạn chứ không chia sẻ với tài khoản khác.